7 Natuurlijke kleurstoffen uit je keuken

(en wat je NIET moet gebruiken)

In deze blog leer je hoe je cellulosevezels op de juiste manier kunt beitsen en hoe je ingrediënten uit je keuken kunt gebruiken om ze te verven.

De meest milieubewuste manier om keukeningrediënten te gebruiken, is door ze te verzamelen en te drogen of in te vriezen totdat je ze wilt gebruiken.

Gebruik netzakken voor groenten en fruit om te drogen (anders begint het schimmel en fruitvliegjes te kweken) of Ziploc-zakken voor opslag in de vriezer. Meer over goede 'keukenververs' hieronder.

Wat heb je nodig?

Verven in de keuken vraagt om een paar basisgereedschappen en materialen, waaronder:

• Een niet-reactieve pan: Je hebt een grote pan nodig om water te koken en je stof te verven. Roestvrij staal heeft de voorkeur, omdat het niet reageert met verfstoffen of beitsmiddelen. Normaal gesproken gebruiken we voor verven aparte pannen, maar voor deze recepten kun je gewone pannen en koekenpannen gebruiken die je ook voor eten zou gebruiken, omdat we hier alleen voedselveilige materialen gebruiken. Je kunt een geëmailleerde pan gebruiken, zolang die geen krassen of chips heeft. De pan moet groot genoeg zijn om je vezels comfortabel te laten passen.
• Een lege plastic emmer voor het beitsen en

• Warmtebron: Je hebt een warmtebron nodig om het water te koken en een constante temperatuur te behouden. Een fornuis of kookplaat is meestal geschikt om in de keuken te verven. Zorg ervoor dat waar je ook werkt, de ruimte goed geventileerd is.
• Handschoenen: Om vlekken op je handen te voorkomen, is het aan te raden om handschoenen te dragen tijdens het beitsen en verven.
• Een weegschaal (digitaal), om je materialen zorgvuldig af te wegen.
• Roerhulpjes: Je hebt roerhulpjes nodig, zoals een houten of metalen lepel, om te mengen en te roeren voor een gelijkmatige dekking. (Ik ben dol op goede roestvrijstalen tangen hiervoor)
• Stof: De stof die je wilt verven:

Stoffen

In deze post richten we ons op cellulose. Grijp de kans om oude witte overhemden, sokken en theedoeken een nieuw leven te geven.

Zorg er wel voor dat het natuurlijke vezelgehalte minstens 85% is. Natuurlijke vezels zijn katoen, hennep, linnen, viscose en dergelijke (cellulose), of zijde en wol (eiwit).

Je moet weten van welk materiaal je gebruikmaakt, zodat je je verfproces daarop kunt afstemmen, dus kijk even naar het label aan de binnenkant! Cellulose en eiwit zijn verschillende vezelgroepen en hebben meestal verschillende verfmethodes.

Belangrijk: Vlekken blijven vlekken, als je ze vóór het verven al zag, verdwijnen ze na het verven niet ineens. Zelfs 'onzichtbare' vlekken kunnen plots zichtbaar worden zodra ze in het verfbad gaan. Je materialen (oud of nieuw) moeten vóór je begint op de heetste stand en met het langste programma in de wasmachine worden gewassen.

Welke soorten keukeningrediënten en keukenafval kunnen we gebruiken als we stoffen willen verven?

Dit zijn de geweldige verfstoffen die je in je keuken kunt vinden:

• Uienvellen, gedroogd (rood of geel),
• granaatappelschillen (vers, gedroogd of ingevroren in een ziplockzak),
• zwarte thee,
• groene thee, kamillethee,
• koffiedik (gebruikt of vers),
• rozemarijnnaalden of hele takjes,
• salieblaadjes (gedroogd of vers),
• en last but not least: kurkuma (een beetje vluchtig, maar o zo helder en mooi).

Hoeveel verfstof heb ik nodig?

Dit zijn gewichten op basis van het vezelgewicht (WOF), wat betekent dat als je 100 gram witte sokken verft, je 20 gram uienvellen gebruikt voor een middelmatige tint.

MATERIAAL HOEVEEL JE NODIG HEBT

Uienvellen, gedroogd (rood of geel) 20% WOF

Granaatappelschillen (gedroogd, vers of ingevroren) 15-20% WOF gedroogd, 100% vers

Zwarte thee 25% WOF

Koffiedik (gebruikt of vers) 50% WOF

Rozemarijnnaalden of hele takjes, (gedroogd of vers) 100% gedroogd, 500% vers

Salieblaadjes (gedroogd of vers) 100% gedroogd, 500% vers

Kurkuma (een beetje vluchtig, maar o zo helder en mooi) 10% WOF

Alles begint altijd met beitsen!

We gaan de stof eerst beitsen. Een beitsmiddel wordt gebruikt om pigmenten aan stoffen te binden. Hiervoor hebben we Aluin en Soda Ash nodig. De aluin is het eigenlijke beitsmiddel, de soda ash helpt de aluin zich aan cellulosevezels te binden, dat noemen we een hulpstof.

Aluin (kaliumaluminiumsulfaat) is een levensmiddelenadditief dat ideaal is voor inmaken en wecken. Het helpt om knapperig ingemaakte vruchten of groenten te maken. Het is ook een natuurlijk conserveermiddel.

Soda Ash wordt als levensmiddelenadditief gebruikt als zuurteregelaar, antiklontermiddel, rijsmiddel en stabilisator. Ook bekend als natriumcarbonaat of calcinated soda.

P.S.; Azijn is geen beitsmiddel, vrienden... hoe vaak je het ook zo ziet in een Pinterest-post.

Aan de slag! Beitsen.

• Weeg je stoffen af en noteer het aantal. Laat je droge stoffen weken in ruim koud water. Dit kan een nacht staan.
• Maak je beitsmengsel in de lege en schone plastic emmer.
• Bereken en weeg 15% WOF aluin (15 gram aluin per 100 gram stof) en doe dit in de emmer.
• Voeg twee koppen HEET water uit de waterkoker toe voor elke 15 gram aluin die je gebruikt. Roer het water rond totdat de korrels zijn opgelost.
• Bereken en weeg 5% Soda Ash (5 gram soda ash per 100 gram stof) en voeg dit toe aan de emmer. Het mengsel gaat flink schuimen! Laat het schuimen 30 seconden en roer nu die beitspap.
• Voeg meer warm water toe zodat je emmer genoeg gevuld is om al je stof comfortabel te bedekken (dit moet je op gevoel doen)
• Voeg je stoffen toe.
• Roer heel, heel goed en laat dit een paar uur staan, waarbij je de stof af en toe roert en 'bewerkt' met een tang of lepel.

Je kunt Aluin en Soda Ash vinden in onze voorraadwinkel.

Hoe maak je een verfbad

Nu beginnen we met het verfbad.

• Neem de verfstof van je keuze en begin die in je niet-reactieve pan te verhitten met ruim water, tot net onder het kookpunt.
• Voeg je goed uitgespoelde, gebeitsde stoffen toe terwijl ze nog nat zijn. (Omdat we met cellulose werken is er geen probleem met de plotselinge temperatuurwisseling).
• Verhit de stoffen in je verfbad gedurende een goede 2 uur, hoe langer hoe beter.
• Voor gele verfstoffen kun je een snufje soda ash toevoegen, dat haalt de gele tinten naar boven en maakt ze helderder.
• Laat de stoffen afkoelen in de verfpan.
• Laat ze in een schaduwrijke plek drogen tot ze droog zijn.
• Was ze goed met een pH-neutrale zeep.
• Je stoffen zijn nu klaar voor gebruik!

Uienvellen in de verfpan, van droog naar verf:

koffie - ui - granaatappel - rozemarijn - kurkuma

En herinner je je dat ik je zou vertellen wat je niet moet gebruiken?

Ik weet dat je verleidelijke afbeeldingen hebt gezien van zwarte bonen, bieten en rode kool die een prachtige reeks paars- en blauwtinten kleuren.

Maar laat me iets verklappen over die 'verfstoffen': dit zijn vluchtige en uiterst instabiele anthocyanen die geen warmte, pH-veranderingen, wassen of licht kunnen verdragen. Daardoor veranderen die prachtige turkooizen al snel in saaie grijstinten, of al na een paar wasbeurten.

Zou dat geen verspilling zijn van je moeite en je eten?