(En negen manieren om het goed te doen)
Je bent hier omdat je die mooie Pinterest-afbeeldingen met kool en zwarte bonen had bekeken. Je probeerde het vol enthousiasme, helemaal groen en duurzaam. Na één wasbeurt zag je funky T-shirt eruit alsof het een maand in de compost had gelegen.
Hoe? Waarom?
De waarheid is; natuurlijk verven is heel simpel, maar niet zo simpel als ze het doen lijken in die leuke video’s. Het vergt kennis, planning, de juiste materialen en tijd.
De kans is groot dat je nogal wat mislukkingen zult hebben voordat het echt lukt.
Natuurlijk verven gaat niet snel, maar het geeft je een voldoening die veel andere doe-het-zelfprojecten niet geven, dus laat je niet afschrikken!
Hier zijn negen aandachtspunten om te overwegen voordat je begint;
1 Je gebruikte het verkeerde materiaal.
Natuurlijk verven vereist natuurlijke materialen. Minstens 85% van de vezels in je stof moet cellulose- of proteïnevezels zijn. Proberen polyester te verven levert slechte resultaten op die bij de eerste wasbeurt weer uitwassen.
Als je met lakenbreedte werkt kun je gemakkelijk een brandtest uitvoeren. Je kunt de vezel herkennen aan de vlam, de geur en het uiterlijk van de as.
We hebben veel fantastische stoffen op de website, maar als je net begint raad ik aan om gewoon het goedkoopste spul te gebruiken om te experimenteren.
Doe een brandtest (veilig)
Download je gratis brandtestbestand hier:
2 Je hebt je stof niet gescoord/ontvet.
Vooral bij het verven van katoen is ontvetten essentieel! Ontvetten betekent dat je de stof ontdoet van pectine, vet en sizeermiddelen die bij het weven worden gebruikt. Veel stoffen worden jarenlang in enorme magazijnen opgeslagen voordat ze tot kleding worden verwerkt; om insecten te weren worden ze behandeld met allerlei ongunstige mengsels. Als je dit niet allemaal verwijdert, kunnen de mordants en kleurstoffen zich niet aan de stof hechten.
Er is een PDF-download over ontvetten en punt 3 hier.
3 Je hebt je stof niet gemordant (geen mordant gebruikt).
Het aanbrengen van een mordant is de ruggengraat van bijna elk project met natuurlijke kleurstoffen. Je kunt het zien als de lijm tussen je stof en je kleurstof. De meeste kleurstoffen hebben een mordant nodig om permanent te blijven; deze worden 'adjective dyes' genoemd. De kleurstoffen die geen mordant nodig hebben, zijn 'substantive dyes'. Je kunt hier het verschil lezen. Geen mordant zal een vluchtige kleurstof blijvend maken! Zie ook punt 6.
4 Je gebruikte niet de juiste mordant voor je stof.
Proteïne- en cellulosevezels gebruiken niet dezelfde mordant! Ook; azijn is GEEN mordant! Om precies te lezen wat een mordant wel en niet is, lees deze blog.
Je moet weten met wat je werkt en welke mordant je moet gebruiken.
Als je nog geen mordants hebt gebruikt, hebben we een kit met verschillende mordants en recepten inbegrepen.
Voor proteïnevezels is de meest basale mordant Alum op 15% Weight Of Fiber; 15 grams of Alum per 100 grams of textile.
Cellulosevezels gebruiken ofwel Aluminium Acetate of een combinatie van Alum en tanninen.
Om zelfgemaakte aluminiumacetaat te maken gebruik ik het recept van mijn leraar en mentor David Santandreu;
20% WOF Alum
10% WOF Soda Ash (Na2CO3, (ook bekend als washing soda, soda ash en soda crystals, lees meer over al die zouten hier)
Per 100 grams WOF gebruik 15cl Acetic Acid (vinegar 5%)
Gebruik een roestvrijstalen pan.
1 - Los de Alum op in water bij een temperatuur van minstens 60ºC.
2 - Voeg koud water toe zodat dit je stoffen zal bedekken.
3 - Los de Soda Ash volledig op in een beetje warm water en voeg toe.
3 - Voeg de Acetic Acid aan dit mengsel toe.
Voeg je voorgewette cellulosetextielen toe en verwarm langzaam naar 90ºC. Dit zou ongeveer 90 minuten moeten duren.
Laat de textielen ongeveer 90 minuten in dit hete mengsel bij 90ºC staan.
Roer regelmatig.
Laat de stof in de pan afkoelen.
5 Je gebruikte de verkeerde mordant voor de tint die je wilde.
Herinner je deze blog? Verschillende mordants beïnvloeden je uiteindelijke resultaat; je krijgt nooit felgeel als je ijzersulfaat met uienschillen gebruikt! Zorg dat je je inleest over de verschillende effecten van mordants voordat je ze gebruikt om teleurstelling te voorkomen.
6 Je gebruikte de verkeerde natuurlijke kleurstof.
Bieten zijn geen kleurstof, ze geven een vluchtige kleur. Zwarte bonen en kool vallen in dezelfde categorie, verspil je tijd hier niet aan! De wereldberoemde avocado-pitten verkleuren na verloop van tijd bruin; als je roze wilt, zijn er betere alternatieven!
Je kleurstoffen moeten lichtvast, wasvast en wrijfvast zijn, en gelukkig zijn er voldoende die daaraan voldoen.
Als je iets uit de (keuken)voorraad wilt gebruiken kun je denken aan kurkuma (niet het meest lichtvast, maar goed genoeg voor een project voor kinderen), verzamelde gevallen eucalyptusbladeren of alle uienschillen sparen. Voor alles anders raad ik aan te kijken bij de natuurlijke kleurstoffen op de website.
7 Je gebruikte niet genoeg natuurlijk kleurpoeder voor je project
Ken je materialen, dat kan ik niet genoeg benadrukken!
Lees hoeveel poeder of extract nodig is volgens WOF. Naar mijn mening is het beter iets meer te gebruiken en de rest opnieuw te gebruiken dan spijt te hebben van een flauwe tint.
Voor natuurlijk kleurpoeder heb je meer nodig dan bij gebruik van extract van hetzelfde materiaal. Sommige poeders zijn extreem sterk, andere (bijvoorbeeld de meeste schorsen) hebben tot 100% WOF nodig voor diepe tinten. Ken je kleurstof en handel daarnaar! Op de website hebben de kleurstoffen allemaal een indicatie van de juiste WOF en verfverhouding, dus je kunt het altijd controleren.
8 Je hebt je textielen niet lang genoeg geverfd.
60 minuten is het absolute minimum in een hete oplossing als je fijne zijde verft. Hoe langer hoe beter, die kleurstoffen hebben tijd nodig om volledig in de vezels door te dringen. Dikkere textielen hebben meer tijd nodig, grotere textielen meer beweging. Het laten afkoelen van je textiel in het verfbad is de kers op de taart.
Pro-tip; begin met een koud verfbad en verwarm langzaam, in stappen van 30 ºC per 30 minuten naar 60ºC, terwijl je regelmatig draait. Houd de vezels op deze temperatuur gedurende 90 minuten, laat ze afkoelen in het verfbad. Leg een oud bord op het textiel zodat er geen stukjes uit het bad steken, want die geven lichtere plekken.
9 Je wast je textielen alsof er geen morgen is.
Weinig zelfgeverfde stoffen weerstaan de brute kracht van de hedendaagse wasmachine. Was minder (lucht tussen wasbeurten is een geweldige manier om je kleding op te frissen), was met de hand als dat mogelijk is en gebruik een fijn- of handwasprogramma als je per se de wasmachine moet gebruiken. Was alleen met een pH-neutraal wasmiddel, of probeer zeepnoten als alternatief.
10 Bonus tip!
De hoeveelheid informatie die je zult opnemen door te lezen en te experimenteren is eindeloos! (En soms tegenstrijdig.) Dit kan verwarring veroorzaken. Houd je aan één of twee betrouwbare bronnen waar je informatie van leest en investeer in een goed boek over natuurlijke kleurstoffen als naslagwerk. Verf altijd extra kleine proeflapjes om als referentie te bewaren en schrijf precies op wat je deed en welke materialen je gebruikte. Zo kun je later je stappen controleren en traceren, want je zult het je niet herinneren!
0 reacties