Maak prachtige blauw-witte gemarmerde patronen op katoen met niets meer dan bloem, water en gereduceerde indigo.

Er is iets heerlijk bevredigends aan het laten meewerken van een materiaal aan een deel van het ontwerp voor jou.

In tegenstelling tot batik, waarbij elke lijn zorgvuldig in was wordt getekend, of shibori, waarbij elke vouw bewust wordt gepland, omarmt deze techniek een beetje onvoorspelbaarheid. Een eenvoudige bloem-resist droogt op tot een harde schil en terwijl die barst, ontstaan er kleine doorgangen waardoor de indigo het katoen eronder kan bereiken. Het resultaat is een prachtig organisch netwerk van blauwe aderen tegen een helder witte achtergrond, net als verweerde steen of gebarsten porselein.

De schoonheid van deze methode is dat er heel weinig materiaal voor nodig is. Bloem, water, katoenen stof en vers gereduceerde indigo, dat is alles wat je nodig hebt om een van de oudste ideeën in textieldecoratie te verkennen, namelijk voorkomen dat verf bepaalde delen van de stof bereikt.

Hoewel het recept dat ik gebruik uiterst eenvoudig is, wordt het principe erachter al eeuwenlang over de hele wereld toegepast.

Wat is resistverven?

Resistverven is precies wat de naam zegt. Voor het aanbrengen van verf worden bepaalde delen van de stof beschermd, of afgeschermd, zodat ze hun oorspronkelijke kleur behouden.

Verschillende culturen hebben hun eigen opmerkelijke manieren ontwikkeld om deze beschermde gebieden te creëren.

In Japan gebruikt shibori vouwen, stikken, omwikkelen, klemmen en binden om delen van de stof te verhinderen verf op te nemen.

In Indonesië maakt batik gebruik van hete was die met delicate gereedschappen, canting, wordt aangebracht om ingewikkelde patronen te maken voordat de stof wordt geverfd.

In Duitsland gebruikt traditioneel Blaudruck gesneden houten drukblokken samen met een zetmeelhoudende resistpasta genaamd Papp. Na het drukken wordt de stof in indigo geverfd, waardoor scherpe witte motieven ontstaan tegen diepblauwe achtergronden.

India staat bekend om Bandhani, waarbij duizenden kleine gebonden puntjes verbazingwekkend gedetailleerde ontwerpen creëren.

Zelfs ikat kan als een resisttechniek worden beschouwd, hoewel de resist op de garens wordt aangebracht voordat ze worden geweven in plaats van op de afgewerkte stof.

De techniek in deze tutorial is veel eenvoudiger dan al deze traditionele methoden, maar is gebaseerd op precies hetzelfde principe.

Waarom bloem?

Professionele resistpasta's bevatten vaak zetmelen, gom of speciaal bereide ingrediënten. Ze zijn uitstekend, maar niet altijd makkelijk verkrijgbaar.

Voor het creëren van gebarsten gemarmerde effecten werkt gewone tarwebloem verrassend goed.

Het is goedkoop, biologisch afbreekbaar, makkelijk te mengen en vormt tijdens het drogen prachtige natuurlijke barstjes. Die barstjes worden kleine kanaaltjes die de indigo in de stof leiden en zo het kenmerkende gemarmerde uiterlijk creëren.

Omdat de barstjes zich op natuurlijke wijze vormen, zijn geen twee stukken ooit identiek.

Je stof kiezen

Deze tutorial is bedoeld voor natuurlijke vezels, met name katoen.

Je kunt ook experimenteren met linnen en hennep, al zal de textuur van de stof de vorming van de barstjes iets beïnvloeden.

Zijde kan ook prachtige resultaten opleveren, maar omdat het een veel kwetsbaardere vezel is, moet je bij het barsten van de gedroogde resist aanzienlijk voorzichtiger te werk gaan.

Synthetische stoffen vallen buiten het bestek van deze tutorial.

Was of ontvet je stof voor het begin grondig, zodat oliën, afwerkingen of appret de resist of de indigo niet verstoren.

Heb ik een beitsmiddel nodig?

Nee.

Indigo is anders dan bijna elke andere natuurlijke verfstof.

In plaats van zich met behulp van een beitsmiddel chemisch aan de vezel te binden, wordt indigo tijdelijk oplosbaar in een gereduceerd indigobad. Zodra het opnieuw aan zuurstof wordt blootgesteld, verandert het weer in onoplosbare blauwe indigo en wordt het in de vezel opgesloten.

Vanwege deze unieke chemie is geen beitsmiddel nodig.

Als je deze bloem-resisttechniek met andere natuurlijke verfstoffen wilt gebruiken, moet je de stof echter meestal eerst beitsen. Dat wordt in een aparte tutorial behandeld.

Materialen

Je hebt nodig:

• Schone katoenen stof
• Gewone witte bloem
• Water
• Mengkom
• Lepel of garde
• Kwast
• Droogrek of waslijn
• Gereduceerde indigo-oplossing
• Handschoenen
• Stofmasker bij het hanteren van natriumhydrosulfiet
• Plastic folie of bakpapier (voor kleding met twee lagen)

De bloem-resist maken

Voor ongeveer één middelgroot kledingstuk of meerdere proefstukken, meng:

• 300 gram gewone witte bloem
• 400 ml water

Klop tot het volledig glad is.

Het mengsel moet lijken op dik pannenkoekenbeslag. Het moet gemakkelijk met een kwast uitstrijkbaar zijn, maar niet te veel druppen.

Voelt het te dik, voeg dan een kleine hoeveelheid water toe.

Voelt het te dun, voeg dan wat extra bloem toe.

Een glad mengsel zorgt voor een veel gelijkmatigere resist.

De resist aanbrengen

Breng de pasta royaal aan op het katoen met een kwast.

De laag moet het hele oppervlak bedekken zonder overdreven dik te worden.

Werk je aan een shirt, jurk of ander kledingstuk, scheid dan de voor- en achterkant met bakpapier of gerecycled plastic. Anders kan de drogende pasta de twee lagen aan elkaar plakken.

Je kunt brede halen maken, vrijer werken of zelfs je gehandschoende handen gebruiken om de pasta in het oppervlak te masseren.

Houd er rekening mee dat dikkere lagen aanzienlijk langer nodig hebben om te drogen.

Laat volledig drogen

Dit is misschien wel de belangrijkste stap.

Laat de resist natuurlijk drogen totdat hij helemaal stijf is geworden.

Afhankelijk van de luchtvochtigheid, temperatuur en dikte duurt dit meestal 24 uur of langer.

Haast deze fase niet.

Als de resist nog flexibel is, zal hij niet goed barsten en zal de indigo het prachtige gemarmerde effect niet geven.

De stof moet bijna als karton aanvoelen voordat je verdergaat.

Gooi eventueel overgebleven bloempasta weg.

Omdat deze alleen uit bloem en water bestaat, begint hij al snel te fermenteren en krijgt hij een onaangename geur.

De barsten maken

Nu komt het leuke gedeelte.

Buig, vouw, draai en beweeg de gedroogde stof voorzichtig.

Terwijl de resist breekt, verschijnen er honderden kleine barstjes over het oppervlak.

Deze barstjes bepalen waar de indigo binnendringt.

Grote, ver uit elkaar liggende barsten geven krachtige, dramatische markeringen.

Fijne barstjes creëren subtiele, marmerachtige texturen.

Je kunt zelfs alleen bepaalde delen van de stof laten barsten om gebieden met een sterk patroon te creëren naast onaangeroerde witte vlakken.

Er is geen juiste manier om dit te doen.

Experimenteren hoort bij de schoonheid van het proces.

De indigo voorbereiden

In plaats van de stof in een indigobad te dompelen, breng ik liever vers gereduceerde indigo direct met een kwast aan.

Dat geeft uitstekende controle en voorkomt dat het hele oppervlak verzadigd raakt.

Bereid het volgende mengsel voor:

• 10 gram indigopoeder
• 100 ml heet water
• 20 gram soda ash

Meng grondig tot het volledig glad is.

Voeg dan toe:

• 10 gram natriumhydrosulfiet

Draag handschoenen en vermijd het inademen van het poeder.

Meng voorzichtig en laat de oplossing ongeveer vijftien minuten rusten.

Terwijl de indigo wordt gereduceerd, moet de vloeistof van blauw veranderen naar een geelgroene kleur.

Die groene kleur laat zien dat de indigo klaar is voor gebruik.

De indigo aanbrengen

Breng met een kwast de gereduceerde indigo aan over de gebarsten resist.

De indigo vloeit van nature in de kleine scheurtjes, terwijl de bloempasta de omliggende stof beschermt.

Probeer het oppervlak niet te laten overlopen.

Het doel is om de barsten te kleuren, niet om de hele resistlaag doordrenkt te raken.

Als er te veel vloeistof wordt aangebracht, kan de resist zacht worden en aan scherpte verliezen.

Laat de stof volledig drogen.

Terwijl zuurstof de indigo bereikt, zie je hem van groen weer veranderen naar zijn vertrouwde diepe blauw.

Die oxidatie is een van de kleine wonderen van natuurlijk verven.

De resist verwijderen

Zodra alles volledig droog is, schraap of buig je zoveel mogelijk van de opgedroogde bloem voorzichtig weg.

Spoel de stof grondig uit in koud water.

Een kleine scheut azijn in het spoelwater kan helpen om eventuele resterende alkaliteit van de soda ash te neutraliseren, al is grondig spoelen de belangrijkste stap.

Als er nog zetmeel in de stof vastzit, maak dan een emmer koud water met ongeveer een halve kop tarwezemelen klaar.

Laat de stof enkele uren weken voordat je opnieuw uitspoelt.

De natuurlijke enzymen in de zemelen helpen om eventueel achtergebleven zetmeel af te breken.

Waarom werkt deze techniek?

De bloem zelf houdt de verf niet tegen door een speciale chemische reactie.

In plaats daarvan vormt het een fysieke barrière.

Eenmaal droog vormt de bloem een harde schil die verhindert dat de gereduceerde indigo het katoen bereikt.

Wanneer die schil barst, ontstaan er kleine openingen.

Die openingen worden miniatuurlijke kanaaltjes waardoor de indigo in de vezel kan doordringen.

Het patroon dat je aan het einde ziet, is in wezen een kaart van elke barst die in de gedroogde resist is ontstaan.

Problemen oplossen

Mijn hele stof werd blauw.

De resist was waarschijnlijk nog vochtig, te dun of raakte oververzadigd met indigo.

Laat de pasta volledig drogen en breng de indigo spaarzamer aan.

Ik kreeg niet genoeg barstjes.

De resist was waarschijnlijk te flexibel.

Laat de stof langer drogen voordat je het oppervlak laat barsten.

De pasta laat niet uitwassen.

Laat de stof enkele uren weken in koud water met tarwezemelen voordat je opnieuw uitspoelt.

Het patroon is te grof.

Breng een iets dunnere laag resist aan en maak meer, fijnere barstjes voordat je de indigo aanbrengt.

Experimenteer verder

Zodra je de basistechniek begrijpt, zijn er veel manieren om er je eigen draai aan te geven.

Probeer grotere gebarsten vlakken te creëren naast onaangeroerde witte ruimtes.

Experimenteer door indigo alleen op geselecteerde delen van de stof aan te brengen.

Breng meerdere lagen gereduceerde indigo aan om het blauw dieper te maken.

Overweeg na het wassen om nogmaals te verven met een andere natuurlijke verfstof om onverwachte kleurcombinaties te creëren.

Elke variatie geeft een heel eigen karakter.

Ik hou van deze techniek omdat ze controle en verrassing perfect in balans brengt.

Jij bepaalt waar de resist komt, hoe hij barst en hoeveel indigo je aanbrengt, en toch bevat het eindpatroon altijd een element van toeval. Elk stuk is onmogelijk exact te reproduceren, waardoor elk exemplaar echt uniek is.

Soms leveren de eenvoudigste materialen de mooiste resultaten op.

Een beetje bloem, een beetje water en de bijzondere chemie van indigo zijn alles wat nodig is om een gewoon stuk katoen te veranderen in iets dat eruitziet alsof het decennia aan geschiedenis heeft doorstaan.

Als je deze techniek probeert, zou ik het geweldig vinden om te zien wat je maakt. Tag me op Instagram of deel je resultaten in onze community van natuurlijke verver. Elke maker ontdekt iets net anders, en dat is een van de mooie dingen van werken met natuurlijke verfstoffen.