Hoe foxing bij antiek linnen te herkennen
In mijn winkel heb ik al jaren antiek linnen; je kunt meer over dit linnen lezen hier.
Bij het uitpakken heeft de stof vaak gele vlekken, dit wordt foxing genoemd. Dit zijn geen gewone vlekken — we weten dat omdat de stof was opgekruld en als decoratie gebruikt werd, dus ze was eigenlijk niet in regulier gebruik.
Foxing is de term voor roestbruin-, roodbruin-, geelbruin- of theekleurige vlekken die verschijnen op oud papier, boeken, prenten en antieke textielstukken.
In papierrestauratie wordt echte foxing vaak in verband gebracht met oxidatiereacties, soms met hele kleine ijzer- of metaalverontreinigingen in het papier. Stabiele foxing is niet hetzelfde als actieve schimmel: het blijft niet doorgroeien zoals levende meeldauw, en het betekent niet dat het textiel onveilig of onbruikbaar is.
Bij antiek linnen wordt het woord foxing vaak wat ruimer gebruikt. Het kan leeftijdsvlekken, opslagsporen, oxidatie, oude meeldauwvlekken, mineraalvlekken of het bruine gespikkelde patroon betekenen dat ontstaat wanneer een textiel tientallen jaren gevouwen in kasten, kisten, zolders of linnenkasten heeft gelegen.
Hoe foxing er meestal uitziet
Foxing op linnen verschijnt vaak als:
kleine roestbruine of roodbruine spikkels
geelbruine vage plekken
theekleurige verkleuring langs vouwlijnen
verspreide bruine vlekjes over anders licht linnen
oneffen ouderdomsverkleuring door langdurige opslag
vlekken die er alarmerend uitzien voor het wassen maar die in of op het verouderde oppervlak van de stof zitten
Het is meestal onregelmatig. Het ziet er niet uit als een verse vloeistofvlek. Het volgt vaak hoe het linnen is opgeslagen: gevouwen randen, blootgestelde hoeken, drukpunten of plekken waar vocht en lucht anders bij de stof konden komen.
Foxing versus actieve schimmel
Foxing en actieve schimmel zijn niet hetzelfde.
Stabiele foxing is meestal droog, vlak en roest- of bruinachtig van kleur. Het kan lijken op oude sproeten in de stof. Het hoort niet pluizig, slijmerig of verheven aan te voelen, en het mag geen actieve muffe geur hebben.
Actieve schimmel of meeldauw is anders. Het kan sterk muf ruiken, grijs, zwart, groenachtig of pluizig zijn, en kan verder verspreiden als het textiel vochtig wordt opgeslagen. Actieve schimmel moet worden aangepakt voordat de stof wordt opgeborgen of gebruikt.
Het goede nieuws is dat antiek linnen vaak veel sterker is dan het lijkt. Zware foxing kan in eerste instantie dramatisch lijken, maar bij stevig linnen zal het aanzienlijk verbeteren na een goede hete uitkookbeurt, grondig spoelen en drogen in direct zonlicht.
Wat je niet als eerste moet doen
Gebruik niet meteen chloorbleekmiddel. Chloorbleekmiddel kan oude cellulosevezels verzwakken en blijvende schade veroorzaken, vooral bij antieke textielen.
Ik vermijd ook gewone moderne wasmiddelen als eerste reactie, vooral sterk geparfumeerde of enzymrijke middelen, tenzij ik precies weet wat ik behandel. Bronnen voor vintage textielverzorging noemen vaak mildere reinigers zoals Woolite, Ivory of Orvus WA-pasta, al verschillen de meningen. Sommigen raden ook verdunde zuurstofbleekmiddelen aan, zoals Biz of OxiClean, als voorweek voor stevig wit of kleurvast linnen.
Mijn persoonlijke voorkeur voor linnen is altijd: beoordeel de vezel, week indien nodig, heet uitkoken (min 60ºC) goed in de wasmachine (de onze heeft een 'boil'-programma) met OxiClean of iets dergelijks, spoel grondig en droog in direct zonlicht voordat je naar sterkere behandelingen grijpt. Bij bijzonder hardnekkige vlekken behandel ik plaatselijk met citroensap op een wattenstaafje, laat ik de stof twee uur in de zon liggen en was ik daarna in de wasmachine met OxiClean.
0 reacties