Er zijn de laatste tijd heel wat berichten van mij op sociale media over tzitzit, en mensen vragen me van alle kanten: wat zijn tzitzit? Dus hier is weer een aflevering van "Dingen die je niet wist over het Joodse leven".
Tzitzit zijn franjes of kwastjes die Joodse mannen en jongens vanaf drie jaar dragen als symbool van hun geloof en als herinnering aan de geboden binnen het jodendom. Deze franjes zitten vast aan de hoeken van een kledingstuk met vier hoeken, zoals een gebedsmantel (tallit, je hebt misschien verschillende gezien die ik samen met mijn vriendin Hana Menkes heb gemaakt) of een speciaal onderhemd dat bekendstaat als een tallit katan (kleine tallit), dat doorgaans onder kleding wordt gedragen. Om de verwarring nog groter te maken: de tallit katan wordt vaak tzitzit genoemd. Als we tzitzit zeggen, bedoelen we dus soms de franjes zelf, maar meestal het onderhemd.
De 'grote' tallit wordt gedragen tijdens de ochtenddienst. De kleine tallit als onderhemd wordt overdag gedragen.
De gewoonte om tzitzit te dragen is gebaseerd op een bijbels gebod uit de Tora, specifiek in het boek Numeri (Numeri 15:37-41). In deze passage wordt het Joodse volk opgedragen franjes aan de hoeken van hun kleding te bevestigen, met als doel hen eraan te herinneren Gods geboden te onderhouden en niet af te dwalen achter hun hart en ogen aan.
Zoals bij de meeste traditionele gebruiken wordt gedacht dat het dragen van een tallit katan de drager beschermt tegen het kwaad en ongeluk, en verbindt het ons op een spirituele manier met de tradities van onze voorouders.
De tzitzit-kwastjes zijn van wol (ze *kunnen* van linnen worden gemaakt voor mensen die allergisch zijn voor wol), bevestigd aan een katoenen shirt met vier hoeken, of soms van wol, of van Dry-fit polyester. Deze shirts hebben splitten aan de zijkanten en vier verstevigde hoeken met in elk een gaatje. Ze zijn meestal praktisch wit. Je mag de shirts ook in andere kleuren verven als je wilt, maar voor het leger moeten ze groen zijn.
De wollen draden zijn 8-draads strengen, en je hebt per hoek een set van 4 nodig: 3 korte en één lange, de ptil. Dus in totaal zijn er 16 draden. Tegenwoordig dragen de meeste mannen volledig witte wollen draden, maar sommigen verwerken er ook één draad van met murex geverfde wol in. (zie deze blog)
De tzitzit bestaan uit een reeks knopen en omwikkelingen van draden aan elke hoek van het kledingstuk. De knopen en omwikkelingen worden op een specifieke manier gedaan om numerieke waarden weer te geven met hun eigen betekenis binnen verschillende aspecten van de Joodse mystiek en traditie. Het exacte ontwerp van tzitzit en het aantal omwikkelingen kan verschillen tussen diverse Joodse tradities en gemeenschappen.
De tzitzit worden vastgeknoopt terwijl er een zegening wordt uitgesproken; "le'shem mitsvat Tzitzit", wat vrij vertaald betekent: 'met het doel de tzitzit te knopen'.
Meestal gebruiken we de volgende volgorde, waarbij we de extra lange draad gebruiken om de windingen te maken.
- dubbele knoop (zegening)
- 7 windingen
- dubbele knoop
- 8 windingen
- dubbele knoop
- 11 windingen
- dubbele knoop
- 13 windingen
- dubbele knoop
Daarna ziet het er ongeveer zo uit:
Het dragen van tzitzit dient als een voortdurende visuele en tastbare herinnering aan toewijding aan de geboden en aan ons geloof. Als je je afvroeg: dit is geen ofzo'n randverschijnsel (zie je wat ik daar deed?) extremistisches gebruik. In ons dorp draagt ongeveer 40% van de mannen een tallit katan. Soms zie je de franjes onder hun gewone shirt uitsteken, anderen dragen ze ingestopt in hun broek. In het buitenland dragen Joden de tallit katan, maar niet zichtbaar voor anderen.
Hier laat ik stap voor stap zien hoe ik tzitzit vastknoop, voor wie het zelf wil doen (disclaimer: dit is hoe ik het doe, anderen kunnen andere gebruiken volgen, raadpleeg indien nodig je rabbijn)
0 reacties