In verschillende eerdere blogs heb je al kunnen zien en lezen over de verschillende resultaten bij natuurlijke kleurstoffen wanneer je verschillende mordanten gebruikt.
In deze blog wil ik je de resultaten tonen met betrekking tot eco-printing. De natuurlijke sappen en tannines in de bladeren laten verschillende afdrukken achter op stof en papier bij gebruik van verschillende mordanten. Dieper hierop ingaan helpt ook om het visuele effect te begrijpen dat de mordanten hebben op onze natuurlijke kleurstoffen.
Eerst bekijken we hoe bladeren zijn opgebouwd.
Bladeren worden gezamenlijk aangeduid als loof. Bij eco-printing spreken we vaak van een zon- en maanzijde van het blad. Officieel noemen we het bovenste adaxiale oppervlak tegenover het onderste abaxiale oppervlak. De meeste bladeren hebben een heel duidelijk onderscheid tussen de twee zijden met verschillen in aantal huidmondjes (poriën), waslaag, haren en kleur.
Voorbeeld; op een berkblad zien we duidelijk het donkerdere fotosynthetische weefsel aan de bovenzijde, terwijl de onderzijde lichter is en meer poriën heeft.
Sommige plantensoorten, zoals Eucalyptus, zijn isobilateral, wat betekent dat beide zijden van het blad fotosynthetisch weefsel bevatten; dit betekent dat ze praktisch gelijk afdrukken aan beide zijden van het blad.
De bladeren;
- Voor dit onderzoek gebruikte ik wat er overvloedig achter mijn huis groeit;
- Pecan
- Eucalyptus porosa
- Oak
- Cotinus (smoke bush)
Ik gebruikte bladeren die vers geplukt waren (en die ik ongeveer een dag liet liggen omdat er iets tussenkwam) in het herfstseizoen. Het gebruik van lente- of zomerbladeren geeft lichte kleurverschillen door de wisselende tanninegehaltes per seizoen.
De mordanten
Veiligheidsmaatregelen, gezondheidsrisico's en milieuaspecten.
Handel nooit met fijne poeders zonder mondkapje. Gebruik geen mordanten zonder handschoenen. Doe je huiswerk en lees over gezondheidsrisico's gerelateerd aan mordanten; veiligheidsbladen zijn gemakkelijk online te vinden. Wees voorzichtig bij het hanteren van hete vloeistoffen. Gooi restanten mordant op een veilige en verantwoorde manier weg volgens de lokale voorschriften.
Aluminium Tri Formate en Titanium Oxalate mogen nooit boven 70ºC worden verhit. Basiskennis over mordanten en hulpstoffen is besproken hier. Dit is niet de plek om te bespreken dat lichtvastheid of wasvastheid toeneemt na gebruik van mordanten. Alle mordanten doen dit.
We gebruiken enkele basismordanten die ook op de website verkrijgbaar zijn (hier), evenals enkele middelen die ik voor 'speciale gelegenheden' gebruik. Ik heb naast elk mordant de WOF genoteerd die ik heb gebruikt, wat een gemiddelde hoeveelheid is. Je kunt hier vrij mee experimenteren. Als we zeer subjectieve beschrijvingen gebruiken voor het tinteneffect van verschillende mordanten, kunnen we het volgende zeggen;
1 Aluminium gebaseerde mordanten worden zonnige mordanten genoemd; de interactie van Alum met de natuurlijke tannines in bladeren en kleurstof brengt gele en heldere groentinten naar voren. Voor deze ronde gebruikte ik Aluminium tri-formate omdat ik het op proteïne- en celstofvezels kan gebruiken, dus het bespaart me een extra ronde voorbereiding. Ik heb een verse 2% oplossing op 2 liters water voor dit.
wordt de 'sad mordant' genoemd; het brengt grijstinten en zwart naar voren wanneer het reageert met de natuurlijke tannines in de kleurstof of het bladpigment. WOF 1%3 Copper Sulfate is een 'saddening' mordant; het brengt groenere en blauwachtige tinten naar voren bij reactie met de tannines in bladeren en natuurlijke kleurstoffen. Gebruikt hier bij WOF 4%
4 Titanium Oxalate is een relatief nieuwe mordant; het werd eerst geïntroduceerd in de leerindustrie als een milieuvriendelijker alternatief voor de extreem vervuilende chroommordanten. Het brengt oranje en gele tinten naar voren bij reactie met tannines.
Op proteïnevezels kunnen we 10% WOF gebruiken en vervolgens direct verven of printen. (Voor celstof wordt een omgekeerd proces aanbevolen: eerst verven en daarna een 5% WOF gebruiken na het morderen met Titanium Oxalate.)
5 Tin wordt de rode mordant genoemd en wordt niet zo vaak gebruikt in eco-printing, voornamelijk omdat het extreem duur is. In natuurlijke verftradities is het historisch HET kritieke ingrediënt om vurige roden uit cochenille te krijgen. Ik haal de mijne van Amazon, in kleine hoeveelheden alleen voor experimenten. Gebruik 2% WOF is genoeg.
Ik mordeerde op de volgende manier; los het poeder op met een beetje warm (60ºC) water en vul aan met koud. Roer de stof goed door met het mordant, en nogmaals na een paar uur. Laat een nacht intrekken, roer en spoel uit.
Na het morderen zien we al verschil in tinten tussen de verschillende monsters, veroorzaakt door de natuurlijke kleur van de mordanten. Voor afkortingen zie hier.
Het afwegen van deze piepkleine hoeveelheden mordanten is niet zo simpel, ik gebruik een speciale weegschaal die ik van een van de grote online winkels heb; hetzelfde type dat ze gebruiken voor drugs en diamanten. Hij weegt tot 200 grams met 0.01 precisie, dus perfect om 0.17 van ferrous sulfate etc. te wegen.
Ik maakte afzonderlijke bundels met twee stukken zijde (matka en een broadcloth) voor elk mordant, met dezelfde volgorde van bladeren. Ik gebruikte gerecycled plastic als barrière voor elk monster. Alles samen 90 minuten gestoomd in de Big Mother, mijn 90 cm silk steamer.
De resultaten na afloop, hangend om te drogen
Resultaten per mordant;
1 Aluminium Tri Formate
2 Ferrous sulfate
3 Copper sulfate
4 Titanium Oxalate
5 Tin
Het is natuurlijk mogelijk om deze mordanten te combineren; ik heb één monster gemaakt om dit te laten zien waarin ik Titanium Oxalate combineerde met Ferrous sulfate. De mogelijkheden zijn eindeloos.
1 opmerking
I love your samples!