Met de laatste aanvullingen in de voorraadwinkel van aluminium lactaat en ferro lactaat, was meer zij-aan-zij testen op zijn plaats.
Wat is werkelijk de beste aluin-beits voor cellulose? Maakt het veel verschil?
Waarom zouden we iets anders gebruiken dan reguliere aluin?
Reguliere aluin (Al) moet altijd gebruikt worden op cellulose zoals katoen en linnen als een tweestapsmethode: eerst tanneren met een heldere tannine zoals eikengal of tara, en daarna beitsen met aluin rond de 15%. Sommigen herhalen die twee stappen nogmaals. Dus tanneren, aluin, tanneren, aluin.
Dat is veel werk en tijd om in te steken, en veel water voor die extra spoelprocessen.
De aluinfamilie van triformaat, acetaat en lactaat zijn éénstaps-beitsmiddelen, je 'zou' die extra tannering stap kunnen doen, maar je hoeft dat niet. Dat is een enorme tijd- en waterbesparing!
Een bijkomend voordeel is dat je minder van deze beitsmiddelen nodig hebt. Tussen 5–10% WOF kan ruim voldoende zijn voor een solide beitsing, dus ook al zijn de nieuwe beitsmiddelen duurder, valt het uiteindelijk qua kosten min of meer hetzelfde uit.
In deze blog vergelijk ik aluminiumlactaat, aluminiumacetaat, aluminiumtriformaat en reguliere aluin op verschillende stoffen, om het kleurverschil te laten zien. Als de resultaten niet indrukwekkend zijn, is het tenslotte het niet waard.
Wat is aluminiumlactaat?
Aluminium lactaat (Al-lact) is het nieuwe beitsmiddel dat gemaakt wordt met melkzuur, dat door fermentatie van hernieuwbare zetmelen in de voedingsindustrie wordt geproduceerd zoals bietsuiker, rietsuiker, maïs en tapioca. Aluminiumlactaat wordt gebruikt in voedsel en cosmetica (E328). Het is een actief ingrediënt in tandpasta en moisturizers, het heeft samentrekkende, ontstekingsremmende en antibacteriële eigenschappen. Het schijnt al enige tijd voor cellulose te zijn gebruikt in de grotere textiel- en leerindustrieën, maar is pas recent bij de hobbyververs terechtgekomen.
Aluminiumacetaat (AA) is gebaseerd op aluin gecombineerd met azijnzuur, zelfgemaakt of winkelgekocht. Er zijn verschillende types aluminiumacetaat in volgorde van sterkte:
- Aluminium monoacetaat
- Basis Aluminiumacetaat (Aluminium diacetaat)
- Aluminium triacetaat
Voor dit experiment gebruikte ik een aluminiumacetaat die ik jaren geleden ergens heb gekocht. Terugkijkend staat er niet vermeld welk type acetaat het is...
Aluminiumtriformaat (ATF) is het aluminiumzout van mierenzuur, chemische formule Al(HCOO)3. Mierenzuur (HCO2H) is het eenvoudigste van de carbonzuren, het wordt regelmatig gebruikt bij de verwerking van textiel en leer. In de natuur komt het voor in de steken en beten van veel insecten uit de orde Hymenoptera, waaronder bijen en mieren, daarom kan het een prikkend gevoel op je huid geven en moet je handschoenen gebruiken bij het werken ermee (zoals we dat eigenlijk bij alle beitsmiddelen zouden moeten doen).
Aluminiumtriformaat wordt veel gebruikt bij wol en bij cellulose en kan gebruikt worden als een koude batch-beits, wat betekent dat je gewoon een beitsbad maakt dat je vele malen hergebruikt totdat het uitgeput raakt. (Ik moet nog zien hoe aluminiumlactaat zich over tijd houdt, en of je het op dezelfde manier kunt gebruiken).
Reguliere aluin werd ook op één set stoffen gebruikt, om het duidelijke verschil te laten zien. De reden dat reguliere aluin cellulose op zichzelf niet zo goed beitst is dat het een 'bijt'-factor mist zoals een zuur of een alkalische component.
Test I - 10% Aluminiumlactaat op verschillende stoffen
Voor de monsters nam ik stukken stof van gelijke grootte, in totaal vier sets. De stoffen waren:
- Vintage Nederlandse linnen
- Beaver-katoen
- Vegan wol (gemaakt van planten, een monster dat ik heb besteld om te testen voordat ik besluit of ik het in de winkel wil aanbieden)
- Zijde noil (om te zien of hetzelfde geldt voor proteïnevezels)
Elke set woog 32 grams. De sets werden allemaal een uur gespoeld/gewaschen in zeepwater en daarna uitgespoeld.
Elke set werd beitst op 10% WOF (3.2 grams) beitsmiddel. De beits werd bereid bij 30ºC, in twee liters water, en de sets werden erin gebracht en regelmatig omgedraaid. De tijd in de beits was ongeveer twee uur. Ik heb de stof zeker niet genoeg bewerkt (ik deed een miljoen andere dingen tegelijkertijd) en dat is zichtbaar in vlekkerige resultaten.
- Set één aluin
- Set twee aluminiumacetaat
- Set drie aluminiumtriformaat
- Set vier aluminiumlactaat
Oplossen van de beitsmiddelen:
- Aluin lost op in heel heet water
- Aluminiumacetaat en triformaat lossen gemakkelijk op in warm water.
- Aluminiumlactaat lost niet zo gemakkelijk op in koud water en je moet het in koud water apart opkloppen voordat je het aan het hoofdbad toevoegt of heet water gebruiken om het gemakkelijker op te lossen.
De sets werden alle twee keer uitgespoeld in schoon water en daarna geverfd in een verfbad met 5% WOF cochenille-extract. Het verfbad werd verwarmd tot 80ºC en de stoffen werden anderhalf uur geverfd terwijl er regelmatig werd geroerd.
De resultaten voor elke set van links naar rechts:
- Set één aluin
- Set twee aluminiumacetaat
- Set drie aluminiumtriformaat
- Set vier aluminiumlactaat
Conclusie: Aluminiumlactaat is een geweldig aluin-gebaseerd beitsmiddel voor alle vezels. De kleuren zijn vol en levendig. Het is milieuvriendelijk en gemaakt van hernieuwbare materialen die in de voedingsindustrie eenvoudig verkrijgbaar zijn. Qua budget zou ik beweren dat het goedkoper kan uitpakken dan dubbele beitsingen of zelfs zelfgemaakte aluin- en soda-beitsen bijvoorbeeld, simpelweg omdat je het met zulke lage percentages kunt gebruiken.
Ik vind dit beitsmiddel erg prettig en ik zal ermee blijven werken voor meer verschillende kleuren voor jullie en bijwerken in de blog wanneer ik de resultaten heb. Ik heb hoge verwachtingen voor botanisch bedrukken.
0 reacties