Dyer's Greenweed, Dyer's Broom, Dyer's Mignonette, Dyer's Whin, Waxen Woad en Waxen Wood zijn allemaal namen voor dezelfde verfplant, die in het Latijn Genista Tinctoria heet.
Het werd vaak in ververijen gebruikt als vervanger voor Wouw, wanneer de prijzen van wouw te hoog waren. In de 17e en 18e eeuw waren de prijzen van wouw gekoppeld aan tarwe. Wanneer de tarweprijzen stegen door wereldwijde tekorten, kozen Europese boeren er liever voor om tarwe te verbouwen in plaats van wouw, wat vervolgens tot prijsstijgingen voor de verfstof leidde.
Edward Bancroft noemt het slechts kort in zijn boek, Berthollet schrijft in "Elements of the Art of Dyeing"; ...die overvloedig groeit op droge en heuvelachtige gronden, levert een gele kleur op die qua schoonheid niet kan worden vergeleken met die van wouw en reseda, maar die door middel van beitsstoffen voldoende bestendigheid krijgt.
Het is een kleine, bossige struik die 60-90 cm hoog wordt en bladverliezend is, wat betekent dat hij geoogst moet worden terwijl hij in seizoen is, van de lente tot het begin van de herfst. Hij groeit in het wild en wordt ook gekweekt, op zonnige plekken in het Middellandse Zeegebied. Soms wordt hij verward met brem uit Schotland of Spanje, maar die zijn allebei hoger dan Genista Tinctoria (ze verven ook, maar hebben een hogere WOF nodig).
In de natuurgeneeskunde worden de bloeiende twijgen van de struik gebruikt om het lichaam te reinigen van gifstoffen. Er wordt bijvoorbeeld gedacht dat het werkt als een catharticum, dat de darmen reinigt en zuivert, als een natuurlijke laxerende middel. Er wordt ook gedacht dat het iemand flink kan laten zweten. Ik heb dit zelf niet geprobeerd, omdat ik liever verf met mijn materialen dan er thee van te maken.
De actieve kleurstof in de plant is de isoflavon genisteïne, naast kleinere hoeveelheden van de flavonen luteoline en apigenine. Samen zorgen ze voor een redelijk goede lichtechtheid op goed gebeitsde stoffen. De Genista Tinctoria beschikbaar in onze webshop wordt geteeld en verwerkt in Frankrijk.
Voor dit verfproces heb ik eerst al onze stalen gebeits in aluminium tri formate, je kunt meer lezen over deze aluminiumbeits hier. Ik neig er nu naar om al mijn stoffen koud te beitsen, om natuurlijke hulpbronnen te besparen. Een extra voordeel dat ik heb ontdekt, is dat het koud beitsen kan gebeuren in een emmer die permanent op de vloer staat, en dat bespaart me een hoop zwaar tillen. Spoel stoffen altijd na het beitsen uit, dat is om logische redenen een goede gewoonte, beitsen trekken kleurstoffen aan, dus je wilt dat de beits alleen aan de stof hecht en niet voor niets rondzweeft in je verfbad.
Ik heb ongeveer 30% WOF van gedroogde Dyer's Broom gebruikt.
Na het lezen van deze uiterst informatieve blog van Catherine Ellis, begrijp ik nu dat de gele kleurstoffen min of meer zuur zijn en dat de zuurgraad verhindert dat de verf goed aan de stof hecht. De gedroogde verfstof zou voorafgaand aan het verhitten best even kunnen weken, maar natuurlijk ben ik daar veel te ongeduldig voor, dus ik heb gewoon de warmte opgevoerd om het op gang te brengen. Ik neem aan dat zonneverven daarvoor ook niet slecht zou zijn.
Ik heb twee verfbaden gemaakt om te beslissen of ik er een vaste gewoonte van wil maken om krijt aan het verfbad toe te voegen om de zuurgraad te neutraliseren, dus er is er een met en een zonder krijt.
Ik kook geen verfstoffen meer, tenzij ik de pan op het fornuis vergeet. Ik verhit tot net onder het kookpunt gedurende ongeveer een uur en laat het daarna afkoelen.
Rechts, zonder krijt
Links: met krijt
Verfresultaten na ongeveer een uur verven, spoelen en drogen. Op een gegeven moment leer ik nog wel een verfbuidel te gebruiken en verspil ik niet zoveel tijd met het uitplukken van de stukjes. Een echte verfstudio zou ook helpen... maar ik dwaal af.
Wouw heeft de neiging om wat vlekkerig te zijn op zijde, en Dyer's Greenweed heeft daar minder last van.
Een close-up, naast elkaar, per type stof. Allemaal gebeits met aluminium tri formate, koud in dezelfde beitsbatch.
Ik ben heel blij met het HAPPY geel dat dit mij geeft. Het neigt niet naar groen zoals sommige doen, of naar de bruine/orange rand van goudsbloem. Gewoon een eenvoudig, blij geel.
Krijt toevoegen wordt vanaf nu standaardpraktijk voor gele kleurstoffen bij mij, ik had de indruk dat het hielp om meer opbrengst uit de verfstof te halen, maar die bewering zou nader onderzoek met exacte metingen vereisen.
Persoonlijk: dit zijn vreemde corona-tijden, en ik kan niet uitleggen hoe blij ik ben dat ik gewoon mijn kleine proeflapjes aan het verven ben en zie hoe ze heen en weer wiegen terwijl ze drogen in de warme namiddag. Een kleine herinnering voor mij om nooit iets als vanzelfsprekend te beschouwen.
Fijn verven iedereen, waar je ook bent.
0 reacties