Op een dag werd in Frankrijk een manuscript gevonden met 157 recepten voor natuurlijke kleurstoffen. Het bijzondere was, dat een groot deel van deze recepten vergezeld ging van monsters van geverfde wol.
De auteur onbekend, het kostte wat speurwerk om te ontdekken dat het hoogstwaarschijnlijk Paul Gout was die het manuscript in 1763 had voltooid.
Paul Gout was de manager en meester-verver van de Koninklijke Manufactuur van wollen broadcloth in Bize, Languedoc. Deze belangrijke fabriek exporteerde tot 2.750 stukken wolendoek, 'Londrin's Seconds' genaamd, per jaar, voornamelijk naar de havens van het Levant. Dat komt overeen met meer dan 52 km stof, geverfd in kleurvaste tinten, bestendig tegen licht en wassen.
Een korte achtergrond over de Franse wolindustrie in de 18e eeuw.
In de 18e eeuw was Frankrijk een van de belangrijkste producenten en exporteurs van geverfd wollen broadcloth, en de handel met de Levant-regio speelde een belangrijke rol in de economie van het land.
Het wolendoek werd per stuk geverfd, in tegenstelling tot verven in de vacht of het verven van garen.
Het Levant is een historische en geografische term die verwijst naar een regio in het oostelijke Middellandse Zeegebied. Het omvat hedendaagse landen zoals Libanon, Syrië, Jordanië, Israël, Palestina en delen van Turkije en Cyprus. De term "Levant" is afgeleid van het Franse woord "lever," wat "opkomen" betekent, omdat het verwijst naar het gebied waar de zon opkomt.
De 18e eeuw kende een aanzienlijke export van Franse wol naar het Levant, wat economische banden en culturele uitwisseling tussen de regio's bevorderde. Deze handel droeg bij aan de welvaart van de Franse wolindustrie en de groei van de textielsector in het Levant, en liet een blijvende impact achter op beide regio's in die periode.
De vraag naar Franse wol in het Levant leidde tot de groei van aanverwante industrieën en activiteiten. Schapen werden gehouden voor wol in de Franse Pyreneeën, wat leidde tot overbegrazing van het gebied. De kleine gehuchtjes in de regio huisvestten spinners en wevers, en het verven vond plaats in verfhallen die volgens strikte koninklijke protocollen werkten.
De Franse wolhandel met het Levant kende ook enkele uitdagingen. Politieke conflicten en oorlogen in Europa, zoals de Zevenjarige Oorlog en de Napoleontische Oorlogen, verstoorden handelsroutes en beïnvloedden de aanvoer van wol naar het Levant. Concurrentie van andere Europese wolproducenten, zoals Engeland en Nederland, beïnvloedde ook de dynamiek van de handel.
Een beschadigd manuscript
Het manuscript zelf ziet eruit alsof het heel wat heeft meegemaakt... het mist pagina's, het is een beetje gescheurd en heeft enkele gaten. Maar de monsters van geverfde Londrins Seconds zien er fris uit, alsof ze pas recent geverfd zijn en het krullende handschrift is netjes en leesbaar. Elk monster wordt vergezeld door een naam die de kleur nauwkeurig beschrijft zoals: 'Spiny Lobster", "Coffee" and "King's Blue", en vervolgens gevolgd door instructies voor het mordanteren en verven.
Spring vooruit naar vandaag, in juni 2023 in Montpellier kreeg ik de kans het manuscript zelf in persoon te zien. We waren in de studio van natuurverver Sandrine Rozier samen met auteur en onderzoeker Dominique Cardon (uitgever van het boek over het manuscript van Paul Gout, verkrijgbaar voor aankoop HIER), voor wat een gezamenlijk onderzoeksatelier werd genoemd.
Terzijde: ik heb het werk van Dominique Cardon de afgelopen jaren nauwgezet gevolgd, en ik raad u ten zeerste aan een van de boeken die zij heeft gepubliceerd te bemachtigen, aangezien ze een schat aan historisch en wetenschappelijk accurate informatie bevatten.een
Wat me het meest trof, was hoe dunne deze wolmonsters zijn, wat een absolute beheersing van de spinners, wevers en vollers. Dan, de kleuren...oh mijn...de rijke verzadiging van ze allemaal...van diepe, levendige roden, tot blauwen, tot zonnige geelten, wat een beheersing van natuurlijke materialen en hoe duidelijk de enorme hoeveelheid werk die in deze verfhallen plaatsvond, om dit enorme kleurenpalet te creëren!
Het doel van deze mastermind-bijeenkomst (georganiseerd door deze Franse organisatie https://www.vieilles-racines-et-jeunes-pousses.fr) was om zoveel mogelijk van de verfrecepten die Paul Gout ons had nagelaten te reproduceren en de monsters met de originelen te vergelijken door een colorimetrische analyse uit te voeren. Over een periode van vijf dagen.
De colorimeter of CIELAB of CIE L*a*b* is een 3D-kleurmodel dat nauwkeurige meting en vergelijking van alle waarneembare kleuren mogelijk maakt met behulp van drie kleurwaarden. In dit kleurmodel komen numerieke verschillen tussen waarden grofweg overeen met de hoeveelheid verandering die mensen zien tussen kleuren. De LAB staat voor L* voor helderheid en A en B voor de vier unieke kleuren van het menselijk zicht: rood, groen, blauw en geel.
Aan het werk: reproduceren.
So off to work we went and glorious it was. We used a replica of the same broadcloth used in the 18th century for precision sake, and only original ingredients, some of which we collected 'in situ' such as Trentanel and Redoul.
The the dyeing commenced....starting with the mordanting process of 20% Alum and 6% cream of tartar (for the reds we had other processes), the making of the blue ground for the mixed dyes, and creating the dye baths.
Op deze manier creëerden we in vijf dagen ongeveer 30 verschillende kleuren!
Op deze manier creëerden we in vijf dagen ongeveer 30 verschillende kleuren!
Een gezamenlijke inspanning!
We beëindigden het project door de resultaten met het origineel te vergelijken.
0 reacties