Aluin (Kaliumaluminiumsulfaat, KAl(SO₄)₂·12H₂O)

Ook bekend als aluin, kaliumaluin, potasaluin.

Aluin is het meest gebruikte mordant bij het verven met natuurlijke kleurstoffen. Zacht maar zeer effectief, het zorgt ervoor dat natuurlijke kleurstoffen zich stevig aan vezels hechten, waardoor de tinten helderder worden en de was- en lichtbestendigheid verbetert. In tegenstelling tot veel andere mordanten is aluin relatief niet-toxisch en vezelvriendelijk, wat verklaart waarom het zowel door professionele ververijen als door beginners de voorkeur blijft houden.

Historische noot
Aluin wordt al sinds de oudheid gewaardeerd. De vroegst bekende bronnen waren natuurlijke mineraalafzettingen in Klein-Azië, vooral rond het eiland Melos in Griekenland en in gebieden van het huidige Turkije. In de Middeleeuwen werd de aluinhandel een centraal onderdeel van de verfindustrie, met grote productieplaatsen in het Midden-Oosten en later in Italië. De Tolfa-mijnen nabij Rome leverden eeuwenlang aluin aan Europa, en aluin werd vaak door staten en gilden als strategisch product gecontroleerd.

Traditioneel werd aluin verkregen door aluinrijke schalie te delven, uit te logen met water en te zuiveren door kristallisatie. Moderne aluin wordt geproduceerd door bauxiet te behandelen met zwavelzuur, wat het kristallijne hydraat oplevert dat nog steeds de hoeksteen vormt van mordanten voor het verven met natuurlijke kleurstoffen.

Actieve verbinding
Kaliumaluminiumsulfaat dodecahydraat.

CI-referentie
Wordt gebruikt als mordant; niet geclassificeerd als kleurstof.

Voordelen

• Geeft heldere, zuivere tinten
• Verbetert zowel de wasbestendigheid als de lichtbestendigheid
• Milder voor vezels vergeleken met andere metalen mordanten
• Werkt zowel op proteïne- als op cellulosevezels (voor cellulosevezels meestal eerst met een tanninebasis)